اسماعیل اسفندیاری پور،مجری طرح گندم وزارت جهاد کشاورزی مطرح کرد


با توجه به انتشار مطلبی با عنوان “خودکفایی در تولید گندم، ابهام یا واقعیت” در شماره ۳۴ ماهنامه نگاشته در اسفندماه ۹۷، لازم است به منظور تنویر افکار عمومی مواردی چند یادآور شود:

  • گندم یکی از قدیمی ترین گیاهان زراعی بوده و پیشینه مصرف آن به عنوان غذای اصلی انسان به بیش از ده هزار سال می رسد. موطن این محصول منطقه ای به نام هلال حاصلخیز در غرب ایران، عراق، سوریه و فلسطین می باشد لذا کشور ما به لحاظ تاریخی خاستگاه گندم محسوب شده و این خود مبین شایستگی اقلیمی کشور در تولید این محصول راهبردی است؛ هرچند از این منظر گندم دارای تطابق اقلیمی بالایی بوده و از کرانه های قطبی تا نزدیکی استوا کشت می گردد که این تطابق می تواند از طریق معرفی ارقام مختلف متناسب با اقالیم گوناگون به حد اعلای خود برسد. خصوصا اینکه طبق پیش بینی ها تقاضای جهانی گندم در سال ۲۰۵۰ به میزان ۶۰ درصد بیش از حجم کنونی تقاضا (حدود ۷۲۸ میلیون تن) افزایش و در مقابل منابع در دسترس تولید آن ۳۰-۲۰ درصد کاهش خواهد داشت لذا تلاش کشورهای در حال توسعه و پر جمعیت بر تامین نیاز بر مبنای تولید و کاهش از طریق واردات می باشد(منبع: گزارشات فائو).
  • با توجه به عملکرد بالای ۴۴۰۰ کیلو گرم در گندم آبی و ۱۴۵۰ کیلو گرم در گندم دیم در سال ۱۳۹۷ میزان تولید گندم در این سال ۱۳۳۰۰ هزار تن بوده است که نزدیک به ۹ و نیم میلیون تن آن به سیلوها و انبارهای مراکز خرید تضمینی گندم تحویل گردید و مابقی تولید در سایر مسیرهای مصرف از جمله تامین بذر خود مصرفی زارعین برای کشت سال بعد و غیره وارد شد ( منبع: آمارنامه سال زراعی).
  • در خصوص آمار تولید فلان مزرعه و اینکه ۱۰ تن از ۱۳ تن تولید ارائه شده منشا وارداتی دارد؛ به اطلاع می رساند برآورد تولید یک مزرعه در داخل مزرعه و در زمان برداشت، طی عملیاتی با عنوان کیل گیری و با حضور کارشناسان زیر بخش های مختلف انجام می گیرد و طی این عملیات امکان افزودن اعداد و ارقام عجیبی در حد ۴ برابر تولید واقعی مزرعه به لحاظ فنی و البته اخلاقی وجود ندارد این نوع قضاوت منصفانه تلقی نمی گردد.
  • همواره در عرصه های مختلف عده ای سودجو و فرصت طلب در تکاپوی دستیابی به سودهای هنگفت و کسب مال هستند و این موضوع تنها به گندم و تجارت آن منحصر نمی شود لذا این معدود افراد می بایست از طریق مسئولین و مجاری قانونی مورد پیگرد قرار گیرند که قطعا انجام می گیرد.
  • در خصوص کم و کاستی های احتمالی که در عرصه نگهداری و ذخیره سازی گندم وجود دارد ضمن ذکر این نکته که در حال حاضر ظرفیت انباری و سیلویی کشور نزدیک به ۱۸ میلیون تن بوده که نزدیک به ۱۳ میلیون تن آن از نوع استاندارد بلند مدت است ( منبع: شرکت بازرگانی دولتی ایران). لذا در صورت وجود هرگونه کاستی احتمالی، سیاست ها و برنامه ریزی ها در راستای رفع نواقص و ارتقای استانداردهای مربوط به سیلوهای کشور بوده و این امر نافی برنامه های مربوط به تولید گندم داخل نمی باشد.
  • درباره کشت و کار گندم و مقایسه آن با کشت و تولید جو و ذرت نیز یادآور می شود نه تنها قرار نیست تمامی اراضی قابل کشت غلات در کشور به گندم اختصاص یابد بلکه توسعه کشت ذرت فراتر از برنامه های از پیش تعیین شده با توجه به خاستگاه این محصول( امریکای جنوبی) و پر آب مصرف بودن آن منطقی نبوده و سیاستگذار با در نظر گرفتن تمام جوانب امر در تلاش است با توجه به توان اقلیمی کشور توازن مناسبی مابین تولید داخلی یک محصول و واردات محصولی دیگر برقرار سازد.
  • و اینک آن روی سکه!! دامی انگاشتن ۳۴ درصد از گندم تولیدی کشور بر اساس استاندارد ملی!، طبق این استاندارد ویژگی های گندم دامی( درجه ۴) عبارت است از کمینه وزن هکتولیتر ۶۰ ، بیشینه درصد پروتئین ۵/۹ ( ویژگی های کیفی)، کمینه دانه های سایر غلات ۷، حداقــل دانه های شکسته و چروکیده ۸ و بیشینه دانه جوانــه زده ۱۰ درصد وزنی( افت مفید) و برای افت غیر مفید محدوده ای در نظر گرفته نشده است( استاندارد شماره ۱۰۴) در حالیکه در حال حاضر طبق بررسی های صورت گرفته از سوی مرکز پژوهش های غلات متوسط افت مفید و غیرمفید گندم خریداری شده تولید داخل در سال ۹۷ به ترتیب ۲۶/۱ و ۳۸/۱ درصد وزنی بوده که به لحاظ پاکی و خلوص فیزیکی طبق استاندارد مورد اشاره در کلاس درجه ۱ قرار می گیرد. در مورد ویژگی های کیفی گندم تولید داخل نیز طبق بررسی های چند ساله صورت گرفته از سوی موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر ( بر روی نزدیک به ۱۵۰۰۰ نمونه گندم تولید داخل کلیه استان های کشور) کمترین درصد پروتئین ۴۵/۱۰ ارزیابی شده که در کلاس گندم درجه ۳ جای گرفته و کمترین وزن هکتولیتر ۷۱ بوده که هر چند در کلاس درجه ۴ جای می گیرد اما به لحاظ فراوانی در مقایسه با حجم بالای گندم تولید شده که عمدتا در کلاس های ۱ و ۲ قرار می گیرند؛ بسیار اندک و ناچیز می باشد( بالاترین وزن هکتولیتر و درصد پروتئین ثبت شده به ترتیب ۸۱ و ۱۳ است که با توجه به برنامه های مربوط به ارتقای کیفیت گندم تولیدی کشور فراوانی آن رو به افزایش است).
  • در خصوص خرید کیفی گندم، وزارت جهاد کشاورزی با اطمینان از کیفیت محصول تولیدی کشور اجرای خرید کیفی را طبق جدول پاکی که مبین کیفیت ظاهری گندم می باشد را در دست اجرا و پیگیری داشته و از ارتقاء بیشتر آن استقبال می نماید؛ اما زنجیره گندم، آرد و نان موضوعی بسیار پیچیده بوده و تنها در اختیار این وزارتخانه نمی باشد لذا بیان انجام خرید کیفی، رفع محدودیت ها و… بسیار ساده تر از انجام آن است.
  • با ممنوعیت واردات گندم، طی ۴ سال اخیر از خروج سالانه نزدیک به ۳ میلیارد و مجموعا حدود ۱۲ میلیارد دلار ارز از کشور ممانعت به عمل آورده است و این منابع هنگفت با حمایت از کشاورزان داخلی و با افزایش تولید گندم ناشی از رشد بهره وری و بدون افزایش سطح کشت بلکه با کاهش ۱۰ درصدی مساحت کشت گندم در مقایسه با سه سال ۹۰ تا ۹۲ به جای اینکه این ۱۲ میلیارد دلار برای واردات گندم به کشاورزان خارجی برسد در پهنه سرزمینی کشور در اختیار کشاورزان ایرانی قرار گرفته است تا به توسعه زندگی و کشاورزی خود بپردازند. اهمیت تولید گندم در داخل نقش غیر قابل انکاری در تامین، تحکیم و پایداری امنیت غذایی کشور داشته است.
قبلی ساخت جاروبک سیلو و سوله استیف پس از 8 ماه تحقیق در سطح ایران
بعدی ممنوعیت واردات گندم در سال 98 ادامه دارد

بدون دیدگاه

پاسخ خود را بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.