نیجریه کشاورزی را به نفت ترجیح داد


جمهوری فدرال نیجریه کشوری در غرب آفریقاست که از غرب با بنین، از شرق با چاد و کامرون، از شمال با نیجر و از جنوب با خلیج گینه که جزئی از اقیانوس اطلس محسوب می‏شود، هم مرز است. نیجریه ۳۶ استان دارد و پایتخت آن آبوجا است. این کشور جمعیتی بالغ بر ۱۸۴ میلیون نفر دارد که پرجمعیت ترین کشور آفریقا و هفتمین کشور پرجمعیت جهان محسوب می‏شود. زبان رسمی نیجریه انگلیسی است، اما به دلیل گوناگونی اقوام، حدود ۵۰۰ زبان در این کشور صحبت می‏شود.
در دهه ۶۰ میلادی، قبل از وابستگی به صادرات نفت، نیجریه یکی از بهترین و قوی‏ترین کشاورزی‏ها را در جهان داشت. بین سال‏ های ۱۹۶۲ تا ۱۹۶۸، صادرات محصولات کشاورزی اصلی‏ترین منبع درآمد خارجی برای دولت نیجریه بود. در آن زمان نیجریه ۱۸ درصد از کاکائوی جهان را تأمین می‏کرد اما امروزه، این رقم به ۸ درصد رسیده است. نیجریه تولید کننده ۶۵ درصد گوجه غرب آفریقا بود اما در حال حاضر بزرگ‏ترین وارد کننده رب گوجه در آفریقاست. این کاهش رونق در کشاورزی به دلیل صادرات نفت است. برای نیجریه، صادرات نفت به قیمت نابودی کشاورزی رقم خورد. به گفته کارشناسان، فقر کنونی نیجریه نیز به دلیل همین بی رونقی کشاورزی و در نتیجه کمبود شغل در این کشور به وجود آمده است.

مشکلات بخش کشاورزی

کشاورزی در نیجریه با مشکلاتی عمده روبروست، که از جمله آن‏ها می‏توان به سیستم آبیاری بسیار ضعیف (تنها یک درصد از زمین‏ های کشاورزی مجهز به سیستم آبیاری هستند)، کمبود تحقیقات در بخش کشاورزی، نبود تکنولوژی جدید برای حرکت به سمت کشاورزی نوین، عدم دسترسی کافی به کود و برق و کمبود شدید سیلوی مناسب اشاره کرد.

وضعیت اقتصادی در نیجریه با بحرانی جدی روبروست، در حالی که در آمار های جهانی، رقم رشد این کشور چشم گیر است، اما بیش از ۱۰۰ میلیون نفر در این کشور با روزی کمتر از ۲۵/۱ دلار زندگی می‏کنند. با این وجود، نمی‏توان افول کشاورزی در این کشور را فقط به دلیل صادرات نفت دانست. قوانین محدود کننده دولت در اواخر دهه ۷۰ میلادی یکی دیگر از این دلایل بود. افزایش تعرفه و مالیات واردات، نه تنها فرصت خوبی برای فساد در دولت به وجود آورد، بلکه کشاورزی را با بحرانی جدی روبرو کرد. امروزه نیجریه، از کشوری خودکفا به یکی از بزرگ‏ترین واردکنندگان برنج و شکر تبدیل شده است که سالانه بالغ بر ۱۱ میلیارد دلار صرف واردات تنها این دو کالا می‏کند.
با وجود این‎‏که بخش کشاورزی همچنان بزرگ ترین بخش اقتصادی نیجریه محسوب می‏شود و حدود دو سوم از جمعیت در بخش کشاورزی مشغول به کار هستند، مشکلات زیاد باعث عدم رشد این بخش شده است. در ۲۰ سال گذشته، سرانه ارزش افزوده در بخش کشاورزی کمتر از یک درصد در هر سال رشد داشته است. برآورد می‏شود که نیجریه ضرری ۱۰ میلیارد دلاری به دلیل کاهش صادرات بادام زمینی، روغن پالم، کاکائو و پنبه داشته است. کاهش صادرات این اقلام به دلیل کاهش در تولید آن‏ها بوده است. تولیدات کشاورزی، نتوانسته‏اند که با افزایش جمعیت رشد کنند و به همین دلیل واردات محصولات غذایی افزایش یافته است.
علاوه بر این مشکلات، که همه ریشه در مدیریت ضعیف دولت دارد، وضعیت آب و هوای نیجریه نیز در چند سال گذشته به بدتر شدن وضعیت کشاورزی دامن زده است. بر اساس پیش‏بینی بانک جهانی، نیجریه در آینده‏ای نزدیک، با کاهشی ۳۰ درصدی در محصولات کشاورزی روبرو خواهد شد.

حمایت دولت از کشاورزی به امید جانی دوباره

با کاهش قیمت نفت از ۱۱۶ دلار برای هر بشکه در ژوئن ۲۰۱۴ به ۲۹ دلار برای هر بشکه در ژانویه ۲۰۱۶، نیجریه متوجه شد که دوران کسب درآمد از نفت به سر رسیده است و باید به فکر راهی دیگر بود. دولت اخیرا متوجه شده است که اگر کشاورزی رونق یابد، سودی بسیار بیشتر از نفت برای این کشور خواهد داشت. در حال حاضر، دولت نیجریه سرمایه گذاران در بخش کشاورزی را کاملا حمایت می‏کند. در اقدامی که در دولت جدید آقای بوهاری در حال شکل گیری است، دولت ۲۰۰ میلیون دلار را به منظور ارائه وام به کشاورزان اختصاص داده است، سود این وام ۹ درصد خواهد بود و انتظار می‏رود که کشاورزان بتوانند با استفاده از این وام، رونق بیشتری به زمین‏ های خود ببخشند. این وام تنها برای تهیه بذر، کود و تجهیزات مورد استفاده خواهد بود.
بخش خصوصی نیز به این نتیجه رسیده است که بذر، کود و در مجموع کشاورزی، تجارتی پرسود اما زمان‏بر است. اولین کسی که به این نتیجه رسیده است، سرمایه دار بزرگ آفریقا، Aliko Dangote است. او در تلاش است تا واردات برنج نیجریه را کاهش دهد. نیجریه یکی از بزرگ‏ترین مصرف کنندگان و در عین حال یکی از بزر‏گ‏ترین واردکنندگان برنج در جهان است. این کشور بیشترین میزان تولید برنج در آفریقا را داراست، اما تولید پاسخگوی مصرف داخلی نیست. هر خانواده در نیجریه، روزانه حداقل یک وعده از برنج استفاده می‏کند. برنج بیشترین سود را برای کشاورزان دارد، آن‏ها معمولا ۲۰ درصد از محصول را برای مصرف خود نگه می‏دارند و ۸۰ درصد باقیمانده را به فروش می‏رسانند. برای مثال اگر کشاورزی بتواند ۱۰۰ هزار کیسه ۵۰ کیلویی برنج تولید کند، حدود ۵/۵ میلیون دلار سود خواهد داشت، این در حالی است که برای این میزان سود تنها ۳/۱ میلیون دلار سرمایه گذاری کرده است.

محصولات اصلی کشاورزی نیجریه

نیجریه بزرگ‏ترین تولید کننده کاساوا (مانیوک) در جهان است. این کشور سالانه ۵۰ میلیون تن کاساوا از ۷/۳ میلیون هکتار زمین برداشت می‏کند. این میزان ۲۰ درصد از کاساوای تولیدی در جهان را شامل می‏شود. بسیاری از غذا های نیجریه حاوی کاساوا است و به تازگی دولت تصمیم گرفته است که مقداری از آرد گندم مورد استفاده برای نان را با آرد کاساوا جایگزین کند. این اقدام به منظور کاهش وابستگی به گندم و همچنین کاهش هزینه است. پیشنهاد دولت جایگزینی ۱۰ درصدی بوده است اما نانوایان تنها ۵ درصد از آرد گندم را جایگزین می‏کنند زیرا مردم علاقه‏ای به خرید نان حاوی آرد کاساوا ندارند. آرد کاساوا بدون پروتئین است و کار را برای نانوایان بسیار مشکل می‏کند.
ذرت یکی دیگر از محصولات کشاورزی نیجریه است. نیجریه بیش از ۷ میلیون تن ذرت در سال تولید می‏کند. به دلیل قیمت بالای خرید ذرت در بازار خارجی، کشاورزان ترجیح می‏دهند که ذرت تولیدی خود را بجای فروش در بازار داخلی، به خریداران خارجی بفروشند.
تولید گندم در نیجریه محدود است و تنها ۶۰ هزار تن در سال ۲۰۱۷ برآورد شده است. ۶۰ هزار هکتار زمین کشاورزی زیر کشت گندم است که به طور متوسط از هر هکتار تنها ۱ تا ۲ تن گندم برداشت می‏شود، اما با پیشرفت کشاورزی انتظار می‏رود که در سال آینده از هر هکتار بین ۴ تا ۶ تن گندم برداشت شود یکی از دلایل این افزایش، بهبود کیفیت خاک خواهد بود. دولت اعلام کرده است که تا پایان سال ۲۰۱۷، واردات گندم را ۵۰ درصد کاهش خواهد داد که به نظر کارشناسان چنین چیزی امکان پذیر نیست. یکی از دلایل این موضوع، وجود بوکوحرام در مناطقی است که زمین‏ های کشاورزی گندم در آن قرار دارند. پیش بینی‏ها حاکی از این است که در سال ۲۰۱۶-۲۰۱۷، نیجریه حدود ۱/۴ میلیون تن گندم وارد خواهد کرد که نسبت به گذشته کاهش داشته است. میزان مصرف گندم در نیجریه ۴ میلیون تن خواهد بود. به دلیل بالا رفتن هزینه آرد سازی، قدرت خرید مردم کاهش یافته است، قیمت نان در سال گذشته ۳۵ درصد افزایش داشته است و انتظار می‏رود مصرف محصولاتی مانند پاستا و نودل به دلیل این که کالای لوکس محسوب می‏شوند، کاهش یابد.
نیجریه زمین‏ های حاصلخیز وسیعی دارد که که از آن‏ها استفاده نمی‏شود. مجموع زمین‏ های نیجریه ۷۷۰/۹۱۰ کیلومتر مربع است، از این میزان زمین، ۷۰ درصد آن برای کشاورزی مناسب است. اما تنها ۴۰ درصد از زمین‏ های حاصلخیز این کشور، مورد استفاده قرار می‏گیرد. آب و هوا در نیجریه به دلیل نزدیکی به خط استوا شرجی است. به دلیل وسعت کشور، میزان بارش بسیار متفاوت است. برای مثال در نزدیکی ساحل، بارش بین ۲۰۰۰ تا ۳۰۰۰ میلی‏متر است. اما برخی مناطق شمالی کشور، بارشی برابر با ۵۰۰ میلی متر دارد.
۹۳ درصد از وادرات نیجریه را شکر، گندم و برنج تشکیل می‏دهند. واردات برنج نیز در سال جاری در این کشور با کاهش روبرو خواهد بود و به ۱/۲ میلیون تن خواهد رسید. اما کاهش در تولید ذرت، واردات آن را در سال ۲۰۱۷-۲۰۱۶ افزایش خواهد داد و به ۴۰۰ هزار تن خواهد رسید.
به دلیل آب و هوای مناسب نسبت به دیگر مناطق آفریقا و همچنین زمین‏ های حاصلخیزی که در آن‏ها کشت و کاری انجام نمی‏شود، نیجریه فرصتی بسیار مناسب برای سرمایه‏گذاری در بخش کشاورزی است.

قبلی آسم گندم چيست؟ راهکارهايي براي کنترل آلودگي هوادرکارخانه آرد
بعدی کاریکاتور شماره 14

بدون دیدگاه

پاسخ خود را بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.