ویتامین ب۱۲ چه نقشی در بدن ایفا می‏‌کند و علائم کمبود آن چیست؟


ویتامین ب۱۲ که با نام کوبالامین نیز شناخته می‏شود، یکی از ویتامین‏های ضروری برای بدن و محلول در آب است. این ویتامین نقشی مهم در تولید سلول‏های خون و DNA ایفا می‏کند و سلامت سیستم عصبی بدن نیز به آن وابسته است.

ویتامین ب۱۲ به صورت طبیعی در گوشت انواع حیوانات، تخم مرغ و لبنیات وجود دارد. اگرچه در محصولاتی که با ویتامن ب۱۲ غنی شده‏اند مانند نان و شیرهای گیاهی نیز موجود است. رژیم غذایی که حاوی این مواد است معمولا نیاز بدن به این ویتامین را تأمین می‏کند. اما در صورت کمبود آن مکمل‏های غذایی تحت نظر پزشک باید مصرف شوند.

متاسفانه کمبود ویتامین ب۱۲ بسیار شایع است و این کمبود در افراد مسن شدیدتر است. اگر نیاز بدن از طریق رژیم غذایی تأمین نشود یا میزان جذب این ویتامین در بدن کم باشد، مشکلات متعددی به وجود می‏آید. این افرد معمولا در معرض کمبود ویتامین ب۱۲ هستند:

  • افراد مسن
  • افرادی که به وسیله جراحی قسمتی از روده خود را برداشته‏اند
  • افرادی که از داروی متفورمین برای دیابت استفاده می‏کنند
  • افرادی که وگان هستند (گیاه خوارانی که هیچ گونه محصولات گرفته شده از حیوانات، حتی عسل، نیز مصرف نمی‏کنند)
  • افرادی که مدت زمان زیادی است که از داروهای ضد اسید برای سوزش معده استفاده می‏کنند

متاسفانه علائم کمبود ویتامین ب۱۲ ممکن است سال‏ها به طول انجامد تا ظاهر شوند و در برخی موارد نیز با کمبود آهن اشتباه گرفته می‏شوند. کمبود این ویتامین منجر به کاهش آهن در بدن می‏شود اما اگر تنها درمان برای کمبود آهن انجام شود، ممکن است که علائم بهبود یابد اما همچنان کمبود ب۱۲ وجود خواهد داشت.

در اینجا به چند مورد از علائم اصلی کمبود ویتامین ب۱۲ اشاره می‏کنیم، البته توجه داشته باشید که وجود تنها یکی از این علائم دلیل کمبود ویتامنی ب۱۲ نخواهد بود:

  1. پوست رنگ پریده یا زرد رنگ

افراد با کمبود ویتامین ب۱۲ معمولا رنگی پریده و یا حالتی زرد رنگ روی پوست خود و در سفیدی چشمان خود دارند که مانند زردی است. این حالت زمانی رخ می‏دهد که کمبود این ویتامین در تولید گلبول‏های قرمز اختلال ایجاد می‏کند. بدون این ویتامین دستورالعمل‏های مورد نیاز برای ساختن سلول‏های خونی کامل نمی‏شود و این سلول‏ها قادر به تقسیم شدن نیستند. همین موضوع به نوعی کم خونی منجر می‏شود که در آن گلبول‏های قرمز سایز بزرگ‏تری نسبت به نرمال دارند و به راحتی از رگ‏ها عبور نمی‏کنند.

  1. ضعف و خستگی

ضعف و خستگی از علائم شایع کمبود ویتامین ب۱۲ هستند و این موارد به دلیل کمبود اکسیژن رسانی توسط خون به دلیل کمبود گلبول‏های قرمز در خون رخ می‏دهد.

  1. حس سوزن سوزن شدن

یکی از علائم جدی کمبود شدید ویتامین ب۱۲ در طولانی مدت آسیب به اعصاب است. این حالت زمانی اتفاق می‏افتد که بدن برای مدت طولانی با کمبود ویتامین ب۱۲ روبرو بوده است. ویتامین ب۱۲ به تولید میلین (myelin) که ماده‏ای برای حفاظت از عصب‏هاست کمک می‏کند، واضح است که با کمبود ب۱۲، این ماده نیز به صورت متفاوتی تولید می‏شود که به اختلال سیستم اعصاب می‏انجامد. با آسیب به سیستم عصبی، حسی مانند سوزن سوزن شدن در دست‏ها و پاها به وجود می‏آید. باید به این نکته توجه داشته باشید که این احساس می‏تواند دلایل مختلفی داشته باشد و تنها وجود آن از دلایل کمبود ویتامین ب۱۲ به شمار نمی‏آید.

  1. مشکلات حرکتی

اگر کمبود ویتامین ب۱۲ در مرحله آسیب اولیه به سیستم عصبی درمان نشود، آسیب شدیدتر منجر به مشکلات حرکتی خواهد شد. شما تعادل کافی به هنگام راه رفتن نخواهید داشت و همین موضوع احتمال افتادن و آسیب دیدن را افزایش می‏دهد. البته این موضوع بیشتر در افراد مسن بالای ۶۰ سال و افراد جوانی که کمبود بسیار شدید ب۱۲ دارند مشاهده می‏شود.

  1. التهاب زبان و زخم‏های دهانی

التهاب زبان به شرایطی اطلاق می‏شود که رنگ و ظاهر زبان تغییر کند به صورتی که ورم داشته باشد و رنگ آن قرمز شود. تحقیقات نشان می‏دهد که زبان متورمی که برآمدگی‏های با طول زیاد روی آن وجود دارد از اولین علائم کمبود ویتامین ب۱۲ است. زخم‏های دهانی، حس سوزن سوزن شدن زبان و سوزش و خارش در دهان نیز از دیگر علائم این مشکل هستند.

  1. اختلال در بینایی

تاری دید یکی دیگر از علائم کمبود ویتامین ب۱۲ در بدن است. این مشکل زمانی رخ می‏دهد که کمبود این ویتامین منجر به آسیب به سیستم عصبی بینایی شده است. این آسیب سیگنال‏هایی که از سیستم بینایی به سوی مغز می‏روند را مختل می‏کند و موجب تاری دید می‏شود.

  1. تغییرات خلق و خوی

کمبود ب۱۲ از جمله مواردی است که به افسردگی و حتی آلزایمر منجر می‏شود. این تئوری از این جا نشأت می‏گیرد که به دلیل کمبود ویتامین ب۱۲، هوموسیستئین بیشتری در بدن تولید می‏شود که می‏تواند به بافت مغز آسیب بزند و در سیگنال‏هایی که مغز دریافت می‏کند و یا ارسال می‏کند، اختلال ایجاد کند.

  1. دمای بالای بدن

این مورد از علائم نادر است و دلیل مشخصی نیز برای اتفاق افتادن آن وجود ندارد. تحقیقات نشان داده است که برخی تب‏های شدید با دارو درمانی ب۱۲ بهبود می‏یابند.

 

 

قبلی خروج عرضه گندم صنف و صنعت از بورس کالای کشاورزی
بعدی تولید آرد با استفاده از پالپ سویا، شیوه‏ای نوین برای افزایش ارزش غذایی محصولات حاوی آرد

بدون دیدگاه

پاسخ خود را بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.