پاکستان، کشوری با ۱۲۵ کیلوگرم سرانه مصرف گندم


جمهوری اسلامی پاکستان با ۲۰۰ میلیون نفر جمعیت، ششمین کشور پرجمعیت جهان و با مساحتی حدود ۸۸۲ هزار کیلومتر مربع، سی و سومین کشور بزرگ جهان است. این کشور از جنوب با دریای عمان، از شرق با هندوستان، از غرب با افغانستان، از جنوب غرب با ایران و از شمال شرق با چین هم مرز است. پاکستان کنونی به مهد تمدن مشهور بوده است و فرهنگ‏های باستانی بسیاری را در طی قرون مختلف در خود جای داده است.

کشاورزی در پاکستان اصلی‏ترین قسمت از اقتصاد این کشور را تشکیل می‏دهد. تقریبا ۹/۲۰ درصد تولید ناخالص ملی به بخش کشاورزی اختصاص دارد و بیش از ۵/۴۳ درصد از نیروی کار پاکستان در این بخش مشغول به کار هستند. علاوه بر این، بیشترین میزان ارزآوری خارجی مربوط به بخش کشاورزی است. با این وجود، رشد کشاورزی در پاکستان حرکتی بسیار کند، مانند دیگر کشورهای همسایه، داشته است. از عوامل عمده این پیشرفت کند، می‏توان به این نکات اشاره کرد:
روند کند نوآوری‏های مختلف در زمینه تکنولوژی
استفاده محدود از شیوه‏های کشاورزی مدرن
مشکلات در کیفیت، مقدار و زمان‏بر بودن منابع ورودی
سرمایه‏گذاری محدود در ساخت و توسعه زیرساخت‏ها
محدودیت‏های بازاریابی و تجارت
آفات و بیماری‏های مربوط به حیطه کشاورزی
سرمایه گذاری کم و عدم اختصاص بودجه برای توسعه کشاورزی
خاک حاصلخیز، منابع کافی آب و هوای مناسب از جمله عوامل مثبت برای کشاورزی پاکستان است. اما سال‏ها کشاورزی سنتی موجب شده که حجم محصول در هر هکتار کاهش یابد. بنابراین پاکستان به شدت نیازمند استفاده از شیوه‏های مدرن کشاورزی برای افزایش محصول است.
از جمله محصولات کشاورزی مهم پاکستان می‏توان به گندم، برنج، نیشکر، ذرت و پنبه اشاره کرد. این محصولات ۳/۵ درصد از تولید ناخالص ملی را تشکیل می‏دهند.

منابع آب در پاکستان

تولید غلات پاکستان وابسته به آبیاری است. تقریبا دو سوم آب مورد استفاده برای آبیاری مزارع از برف و یخ ذوب شده و همچنین باران‏های موسمی تأمین می‏شود. از زمان تکمیل سیستم آبیاری پاکستان در دهه ۷۰ میلادی، تقاضا برای آب ۵۰ درصد افزایش داشته است. با این وجود، ‏محل‏های ذخیره آب با یک سوم کاهش روبرو بوده است. این مشکلات اگر رفع نشوند، در آینده مشکلاتی جدی‏تر برای پاکستان ایجاد خواهند کرد. برای مثال، سرانه موجودی آب در سال ۱۹۵۱، ۵۰۰۰ متر مربع بوده است در حالی که در سال ۲۰۱۰ به ۱۰۰۰ متر مکعب کاهش یافته است.

صادرات برنج و افزایش درآمد خارجی دولت

برنج یکی از بزرگ‏ترین اقلام صادراتی پاکستان است. این کشور یکی از بزرگ‏ترین تولیدکنندگان برنج جهان است. میزان تولید برنج پاکستان در ۲۰۱۷-۲۰۱۶، ۶/۶ میلیون تن است که ۱۰۰۰ تن نسبت به سال گذشته کاهش داشته است. یکی از دلایل کاهش تولید برنج، کاهش حجم زمین‏های زیر کشت در ایالت پنجاب بوده است و مساحت زیر کشت به پایین‏ترین مقدار خود در ۹ سال گذشته رسیده است. تقریبا ۱۱ درصد از زمین‏های حاصلخیز پاکستان به کشت برنج اختصاص دارد. میزان صادرات برنج نیز در همین سال ۳/۴ میلیون تن است. البته دولت در تلاش است تا میزان صادرات محصولات کشاورزی از جمله برنج باسماتی را افزایش دهد و ۱۹۳ میلیون دلار در ۳ سال آینده برای افزایش صادرات اختصاص داده است.
پاکستان تاکنون (آوریل ۲۰۱۷)، ۲۲/۱ میلیون تن برنج صادر کرده است که در مقایسه با همین زمان سال گذشته که صادرات ۷۲/۱ میلیون تن بود با کاهش صادرات برنج مواجه شده است. یکی از دلایل کاهش صادرات، رقابت شدید با ویتنام و تایلند است. این دو کشور برنج را با قیمتی حدود ۳۵۵ تا ۳۶۰ دلار برای هر تن در بازار می‏فروشند، در حالی که پاکستان برنج مشابه را با ۳۸۰ دلار برای هر تن در بازار به فروش می‏رساند.
برنج مقام دوم را بعد از گندم در سبد غذایی مردم دارد و تقریبا در بیشتر غذاهای پاکستانی استفاده می‏شود. سرانه مصرف برنج پاکستان برای هر نفر در سال ۲/۱۵ کیلوگرم است.

۴۰ درصد زمین‏های کشاورزی پاکستان، زیر کشت گندم

تولید گندم پاکستان پاسخگوی نیاز داخلی است و همچنین آرد کشور همسایه یعنی افغانستان را نیز تا حدودی تأمین می‏کند. تولید غلات پاکستان در ۲۰۱۷-۲۰۱۶، ۳/۳۱ میلیون تن بوده است که نسبت به تولید ۱/۳۱ میلیون تنی سال قبل از آن افزایش داشته است. از این میزان ۵/۲۵ میلیون تن گندم و ۲۰۰ هزار تن نیز ذرت خوشه‏ای بوده است. البته دولت میزان تولید گندم را ۲۶ میلیون تن پیش‏بینی کرده است. مقدار دقیق برداشت پس از ماه می ۲۰۱۷ (کمتر از یک ماه دیگر) مشخص خواهد شد.
در ساال ۲۰۱۷-۲۰۱۶ پاکستان ۲۰۰ هزار تن غلات صادر خواهد کرد که نسبت به ۴۰۰ هزار تن سال قبل کاهشی ۵۰ درصدی داشته است. این کشور در سال جاری ۱۰۰ هزار تن گندم وارد خواهد کرد.
گندم یکی از مهم‏ترین محصولات کشاورزی پاکستان است و حدود ۸۰ درصد کشاورزان در مساحتی بیش از ۹ میلیون هکتار (حدود ۴۰ درصد زمین‏های حاصلخیز کشور) به کشت این محصول مشغول هستند. کشاورزان ۶۰ درصد از گندم تولیدی خود را به عنوان بذر و برای مصرف خود نگه می‏دارند. از ۴۰ درصد باقیمانده، ۲۵ درصد را دولت و ۱۵ درصد را بخش خصوصی خریداری می‏کند.
گندم بیشترین غله مورد استفاده در پاکستان است و قوت غالب مردم محسوب می‏شود. آرد گندم ۷۲ درصد از کالری مصرفی روزانه پاکستان را تشکیل می‏دهد و مصرف سرانه ملی آرد گندم در هر سال برای هر نفر ۱۲۵ کیلوگرم محاسبه می‏شود که یکی از بالاترین مقادیر مصرف در جهان است. میزان گندم مورد نیاز پاکستان در ۲۰۱۷-۲۰۱۶ حدود ۵/۲۴ میلیون تن خواهد بود که ۹۷ درصد آن برای غدای انسان مصرف خواهد شد.
با افزایش سطح درآمد مردم، طبقه متوسط در پاکستان قدرت خرید بیشتری دارد و رژیم غذایی آن‏ها نیز به سمت استفاده از گوشت، لبنیات و غذاهای با ارزش تغذیه‏ای بالاتر می‏رود. در طول چند سال آینده، این تغییر در عادات غذایی موجب استفاده کمتر از آرد گندم خواهد شد.
صنعت آسیابانی در پاکستان در اختیار بخش خصوصی است. حدود ۱۰۰۰ کارخانه آرد در پاکستان وجود دارد که آرد مورد نیاز داخلی و همچنین میزان مورد نیاز برای صادرات به افغانستان را تأمین می‏کنند. در سال ۲۰۱۷-۲۰۱۶، بالغ بر ۷۰۰ هزار تن آرد به افغانستان صادر خواهد شد.
پاکستان انواع مختلفی از نان مسطح سنتی را دارد، برخی از این نان‏ها در تنورهای گلی که در پاکستان به تندور معروف هستند پخته می‏شوند و انواع دیگر یا در روغن سرخ می‏شوند یا در فر پخته می‏شوند. روتی، چاپاتی، نان، پاراتی و پوری از جمله نان‏های مسطح معروف پاکستان هستند. اما امروزه در سوپرمارکت‏ها، خریداران علاقه بیشتری به نان‏های حجیم و غربی دارند.
تقریبا ۷۵ درصد از انواع نان در پاکستان، توسط نانوایایی های کوچک و خیابانی تولید می‏شود. اگرچه صنعت نان نیز در حال گسترش و پیشرفت است.

قبلی کاریکاتور شماره 13
بعدی سرمقاله شماره 13

بدون دیدگاه

پاسخ خود را بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.